Podzia³y chronologiczne wypracowane dla epoki br¹zu i wczesnej epoki æelaza:

System chronologii Oskara Monteliusa (1843-1921) - odzwierciedla³ on specyfikź rozwoju kulturowego Jutlandii, Skandynawii i pn. Niemiec, dzieli siź na nastźpuj¹ce okresy:

I okres e. br¹zu: 1700-1500 a.C.

II OEB: 1500-1300 a.C.

III OEB 1300-1100 a.C.

IV OEB 1100-900 a.C.

V OEB 900-700 a.C.

VI OEB 700-400 a.C.

 

 

Inny system chronologii, stworzony dlas terenów po³oæonych w dorzeczu górnego Dunaju i górnego Renu stworzy³ niemeicki archeolog Paul Reinecke (1872-1958). System ten powsta³ w 1924 i wydzielone w nim zosta³y nastźpuj¹ce fazy:

Br A1 1800-1650 a.C.

Br A2 1650-1500

Br B1 1500-1450

Br B2 1450-1350

Br C 1350-1300

Br D 1300-1200

Ha A1 1200-1100

Ha A2 1100-1000

Ha B1 1000- 900

Ha B2 900-800

Ha B3 800-700

Ha C 700-550

Ha D 550-400

system ten w czasach Ÿniejszych zosta³ usciœlony i zmodyfikowany, przy czym decudj¹c¹ rolź mia³y tu ustalenie niemieckiego archeologa H. Mullera-Karpego.

System, który opracowa³ Hermman Muller-Karpe w 1974:

Pózna Epoka miedzi/wczesna Epoka Br¹zu: 2000-1750 a.C.

Starsza EB 1750-1500 a.C.

Œrodkowa EB 1500-1250 a.C.

M³odsza EB 1250-1000 a.C.

Ÿna EB/Wczesna epoka æelaza 1000-750 a.C.

Starsza EÆ 750-500 a.C.

œrodkowa EÆ 500-200 a.C.

system opracowany dla terenów Polski przez Józefa Kostrzewskiego, który niejako po³¹czy³ dwa pierwsze systemy:

BI 1800-1500

BII 1500-1300

BIII 1300-1100

BIV 1100-900

BV 900-700

HaC 700-550

HaD 550-400

 

Przeprowadzone ostatnio badania wykaza³y, æe systemy te jednak nie odpowiadaj¹ rzeczywistym datom kalendarzowym, czego przyk³adem moæe byę przesuniźcie pocz¹tków kultury unietyckiej na XXIII wiek b.C.czy datowania k. grobów katakumbowych na 2800-2000 b.C.